Home
Home
Maak je brein breiner met Breiner.nl
Loginnaam    
Wachtwoord  

Home       Registreer / login       Breinkunde       Breingames      Statistieken      Help
Home       Registreer / login       Breinkunde       Breingames      Statistieken      Help


De bouw van de hersenen

  



het brein_klein

 

 

Grote hersenen
Als je een prikkel krijgt, bijvoorbeeld als je iets hoort, hongerig bent, je adem moet halen of je afgemat voelt, komen die prikkels terecht in de grote hersenen. Of ze daar echter iets van merken, hangt af van het deel van de hersenstam dat men ‘formatio reticularis’ noemt. Die bepaalt of informatie belangrijk is of niet. De formatio reticularis zorgt er bijvoorbeeld voor dat je in de kroeg alleen de stemmen hoort van mensen die je wil horen en die dicht in de buurt zijn, en niet de stemmen die ver weg en onbelangrijk zijn.
De grote hersenen zijn in twee delen gedeeld, en verbonden met de zogenaamde “balk”. De linker helft is heel “logisch” en zorgt voor het rekenen en het beheersen van taal. De rechter helft is meer “artistiek”, en zorgt ervoor dat je diepte ziet, en dat muziek en kunst kan waarderen.

naar boven

Kleine hersenen
De kleine hersenen zorgen ervoor dat taken goed worden uitgevoerd. Ze zorgen ervoor dat bewegingen gecontroleerd gebeuren, en sturen de signalen door naar de goede spieren.
De kleine hersenen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je optijd afremt als je een glas op tafel zet, en zorgen ervoor dat de “timing” waarop je je vingers van het glas afhaalt goed is.
De kleine hersenen sturen niet alleen signalen, ze verweken ook signalen. Als je je hand brandt, krijg je een signaaltje vanuit je hand door het ruggenmerg naar je kleine hersenen, die daarna het signaal verwerken en een signaal terugsturen naar je hand om hem weg te trekken.

naar boven

Hypothalamus en thalamus
Onbewuste informatie, zoals het regelen van lichaamstemperatuur en voedselverwerking, wordt verwerkt door de zogenaamde hypothalamus en daarna doorgestuurd.

De thalamus is een groep zenuwcellen, en hij bekijkt alle informatie die onze zintuigen verzamelen (behalve de geur) en bekijkt welke informatie belangrijk genoeg is om door te gaan naar de cortex. Als je je probeert te concentreren zorgt de thalamus ervoor dat geluiden van de omgeving niet aankomen.
Bovendien zorgt de thalamus ervoor dat je je spieren goed kan gebruiken. Ze combineren de signalen van de kleine hersenen die aangeven dat een spier bewogen moet worden, en de signalen van de grote hersenen die aangeven waar bijvoorbeeld de voetbal ligt die je wilt schoppen.

naar boven

Prefrontale cortex
Geen van deze delen van het menselijk brein kan je echter emotie of pijn laten relativeren. Dat doet de prefrontale cortex, een stukje van je hersenen dat vlak achter je achterhoofd zit.
Bovendien speelt hij een rol bij het maken van beslissingen, plannen, sociaal contact of het beheersen van emoties. Ook hierbij is de voornaamste taak van de prefrontale cortex relativeren. Als je prefrontale cortex niet goed is, worden gedachten gelijk omgezet in daden, zonder erbij na te denken.
De prefrontale cortex is bij dieren een stuk minder goed ontwikkeld dan bij mensen. Dieren laten hun emoties altijd "de vrije loop" en doen dingen spontaan.

naar boven

Reticulaire formatie
In het grootste deel van de hersenstam ligt de zogenaamde formatio reticularis, die ook wel reticulaire formatie of bewustzijnscentrum wordt genoemd. Hier wordt de informatie doorgegeven van het ruggemerg naar o.a de thalamus . De reticulaire formatie bestaat uit een netwerk van zenuwcellen die dicht bij elkaar zitten. Het is een soort waaksysteem, die de "arousal" in de gaten houdt. Arousal geeft aan hoe actief je bent. Je hebt lage arousal (zoals bij slaperigheid), gemiddelde arousal (de ontspannen waaktoestand) en over-arousal (als je heel erg stesst, een zware inspanning levert, bij opwinding of bij angstigheid). Bovendien regelt de reticulaire formatie het slaap-waakritme. Ook is het betrokken bij de regulatie van motivationele processen, spierrekkingsreflexen en de coördinatie van autonome functies als ademhalen, hartslagfrequentie en pijnbeleving.

H Wanneer de verbinding met de stroom informatie wegvalt, raakt een persoon in coma. Het is belangrijk te weten dat de cortex zonder de basis van de formatio reticularis niet kan werken. De formatio reticularis activeert delen van de hersenen en het ruggenmerg waardoorheen de neuronen en de zintuigbanen van de hersenen naar de organen en de spieren lopen.

naar boven

Cerebrum
Het grootste en meest complexe deel van het brein. Hier zetelen taken als denken en leren. Het cerebrum is opgedeeld in de linker- en rechter hersenhelft. Deze twee helften communiceren via het Corpus callosum, een soort brug die bij vrouwen wat breder is dan bij mannen. Het cerebrum kan worden opgedeeld in vier ‘centra’:

naar boven

De frontaalkwab
Verantwoordelijk voor redeneren, emoties, beoordelingsvermogen en willekeurige bewegingen.

naar boven

De temporaalkwab
Verantwoordelijk voor het gehoor, de reuk en een deel van het geheugen.

naar boven

De pariëtaalkwab
Hier zetelen onder meer taalvermogen en de tastzin.

naar boven

De achterhoofdskwab
Het deel van het cerebrum waar zien en leesvaardigheid worden geproduceerd.

naar boven

Neuron
Zenuwcel. Neuronen communiceren met andere neuronen door het uitwisselen van elektrochemische impulsen.

naar boven

Synaps
Structuur op neuronen vanwaar impulsen naar andere neuronen worden gestuurd. Iedere neuron heeft duizenden synapsen.

naar boven

Limbisch systeem
Zeer vroeg in de evolutie ontstaan ‘primitief’ deel van de hersenen. Het genereert basale driften als lust en paniek en is in staat alle ‘hogere’ systemen te overschreeuwen.

naar boven

Cortex
De buitenste laag van het cerebrum, bestaande uit een halve centimeter dikke, gelobde laag grijze cellen.

naar boven

Neurotransmitter of boodschapperstof
Hormoonachtige stoffen die zenuwimpulsen tussen neuronen mogelijk maken. Voorbeelden zijn serotonine, acetylcholine, dopamine en (nor)adrenaline.

naar boven

Hersenstam
De net boven de nek gelegen basis van het brein, bestaande uit pons, middenhersenen en het verlengde merg. Vormt de verbinding met het ruggenmerg. Dit deel van de hersenen regelt onwillekeurige functies als de ademhaling, de bloeddruk en de hartslag.

naar boven

Receptor
Eiwit op het celoppervlak dat alleen reageert op één bepaalde stof, bijvoorbeeld een hormoon of boodschapperstof.



naar boven

Links en bronnen

Natuurinformatie.nl
oudersvo.kennisnet.nl
Animalfreedom.org
Touchgenerations.com
Wikipedia: Prefrontale cortex
Wikipedia: Arousal
Mens-en-gezondheid.infonu.nl/
Triv' magazine (03 2006)
Moruzzi, G. & Magoun, H.W. (1949). Brain stem reticular formation and activation of the EEG. Electroencephalography and Clinical Neurophysiology, 1, 455-473.
Bloom, F.E. (Ed.) (1986). Handbook of Physiology, Section I. Vol IV. Intrinsic regulatory systems of the Brain. Bethesda, Md. American Physiological Society.
SUMA encyclopedie

 

naar boven